Od przewlekłej choroby nie ma ani jednego dnia urlopu, nawet gdy jedziesz na wakacje. Diabetycy doskonale zdają sobie sprawę z tego, że wyjazd nie zmienia ich codziennych nawyków kontrolowania poziomu glikemii. Warto dobrze przygotować się do dłuższego pobytu poza domem – najlepiej sporządzić listę niezbędnych przyrządów i po kolei odhaczać to, co już spakowałeś. W tym tekście podajemy praktyczne wskazówki przydatne przy odprawie na lotnisku, a także wskazujemy, jaka powinna być temperatura przechowywania insuliny.
Jaki sprzęt jest potrzebny diabetykowi na wakacjach?
Wybierając się na wakacje, musisz policzyć, ile lekarstw jest Ci potrzebnych na czas trwania wyjazdu i doliczyć do tego kilkudniową nadwyżkę. To będzie zabezpieczenie w przypadku zgubienia bądź uszkodzenia bagażu. Diabetyk musi zabrać ze sobą:
- leki – tabletki z glukozą, dawki insuliny, glukagon;
- sprzęt służący do badań i aplikowania leków – glukometr, nakłuwacz, peny z insuliną, igły do penów, zapasowe wkłucia, gaziki odkażające, sensory oraz pompę (jeśli ich używasz);
- dokumenty – zaświadczenie od lekarza o chorobie i konieczności przyjmowania leków przez zastrzyki;
- torbę termoizolacyjną lub etui termiczne na insulinę.
Warto również nosić specjalną opaskę, która informuje o chorobie. Ułatwi to udzielenie pomocy, jeśli stracisz przytomność.
Ile jest rodzajów penów z insuliną i jakie są między nimi różnice?
Peny dla diabetyków wyglądają jak zwykłe pióra do pisania. Usprawniają one proces odmierzania oraz podawania ustalonej dawki hormonu. Działają na zasadzie podskórnego zastrzyku, który wykonuje się prostopadle do ciała, gdy skoczy poziom cukru we krwi. Dostępnych jest kilka rodzajów:
- jednorazowe – wydawane na receptę, z określoną dawką leku w środku, po zużyciu trzeba wyrzucić cały pen;
- wielorazowe – bezpłatne, dostarczane przez firmy produkujące insulinę, dostępne w poradniach diabetologicznych, przy odpowiednim użytkowaniu oraz konserwacji mogą służyć kilka lat, uzupełnia się je wkładami sprzedawanymi na receptę;
- elektroniczne – wykorzystują technologię Bluetooth oraz aplikację w telefonie oraz na bieżąco wysyłają powiadomienia o stanie insuliny;
- bezigłowe – trudno dostępne i stosunkowo drogie, wtłaczają lek pod skórę przez mikroskopijne otwory, nie powodując żadnego bólu.
Używanie pena wymaga określonej techniki. Pamiętaj, że nie wolno wciskać przycisku przed wbiciem igły, a uścisk można zwolnić dopiero wówczas gdy zostanie ona usunięta z ciała (to zapobiega zasysaniu płynów ustrojowych). Aby uniknąć przerostów tkanek (lipohipertrofii), miejsca zastrzyków powinny być różne i zależne od typu insuliny – długodziałającą wstrzykuje się w uda, pośladki lub ramiona, a szybkodziałające w brzuch.
Pompa insulinowa
Zbiorniczek pompy połączony z ciałem przez cewnik zapewnia stałe dostarczanie insuliny. Można go zaprogramować na cały dzień, tak żeby podawał dawki dostosowane do aktywności.
Pamiętaj, że pompa to spore udogodnienie, ale nie zwalnia ona z obowiązku stałego kontrolowania glikemii. Przy hiperglikemii musisz przyjąć bolusy korekcyjne (jednorazowe dawki insuliny podawane w trakcie posiłku). Niektóre zaawansowane modele pomp są wyposażone w kalkulator bolusów, glukometr i systemy alarmujące przed hipoglikemią.
W przypadku hipoglikemii
Hipoglikemia to stan, w którym cukier gwałtownie spada. Wymaga podjęcia natychmiastowego działania. Jeśli Twój sensor bądź wynik badania glukometrem wskazuje na obniżone glikemię, szybko zjedz lub wypij coś, co jest źródłem prostego cukru – sok w kartoniku, słodki napój lub pastylki z glukozą. Jeżeli Twój stan się nie poprawi, może dojść do utraty przytomności – na taką ewentualność spakuj glukagon.
Diabetyk na lotnisku – czy insulinę można wziąć do samolotu?
Do bagażu podręcznego trzeba koniecznie zabrać ze soba insulinę oraz cały potrzebny osprzęt. Pobyt na lotnisku czasami wiąże się ze zwiększonym stresem, który prowadzi do skoku glukozy i wywołuje konieczność podania lekarstw.
Jeśli chorujesz na cukrzycę, warto mieć ze sobą zaświadczenie od lekarza potwierdzające konieczność używania igieł oraz leków. Na niektórych lotniskach obsługa może poprosić o okazanie takiego dokumentu. Podczas kontroli bezpieczeństwa zgłoś obsłudze posiadanie insuliny – jest ona zwolniona z obowiązującego limitu 100 ml dla płynów wnoszonych na pokład.
Zastanawiasz się, jak przewozić nieotwartą insulinę w samolocie? Najlepiej zakupić do tego celu etui termiczne, które pozwoli na utrzymanie jej w temperaturze między 2 a 8 stopni Celsjusza. Hormonu nie wolno narażać na zbyt duże zimno. To kolejny powód, aby spakować cały zapas insuliny do bagażu podręcznego – w lukach bagażowych zwykle panuje bardzo niska temperatura, która może doprowadzić do zamrożenia i zniszczenia insuliny. Hormon trzymany we właściwych warunkach należy zużyć w czasie od 4 do 6 tygodni.

Jak zabezpieczyć insulinę w podróży samochodem?
Jeśli wyjeżdżasz w krótszą podróż, również możesz skorzystać z etui. Na wyjątkowo krótkie wypady poza dom przyda się torba termoizolacyjna, która utrzyma odpowiednią temperaturę insuliny. W aucie unikaj szczególnie rozgrzanych miejsc: szyb czy deski rozdzielczej, a także nie zostawiaj hormonu zamkniętego w pojeździe na parkingu (zwłaszcza podczas upałów).
Należy zaznaczyć, że pen, bez wkładu może być trzymany w temperaturze pokojowej. Warto mieć go pod ręką, np. wewnątrz schowka. Pamiętaj jednak, że w samochodzie nie powinny znajdować się luźno położone przedmioty – podczas gwałtownego hamowania stanowią one potencjalne zagrożenie.
Awaryjna sytuacja – co się stanie, jeśli w czasie podróży zapomnę insuliny?
Jeśli zdarzy Ci się zapomnieć insuliny w podróży, nie panikuj. Działaj według jasno określonego planu:
- Znajdź aptekę albo lekarza. W Polsce i na terenie Unii Europejskiej wejdź do dowolnej przychodni. Farmaceuta bądź lekarz pomogą wystawić receptę lub doraźnie wypisać lek. W UE bezpłatna opieka medyczna przysługuje posiadaczom Europejskiej Karty Ubezpieczenia Zdrowotnego (EKUZ).
- Za granicą (zwłaszcza poza UE) udaj się do najbliższego szpitala lub skorzystaj z ubezpieczenia turystycznego. Pokaż lekarzom zaświadczenie o chorobie, glukometr lub puste opakowanie po lekach, co ułatwi im dobranie odpowiedniego zamiennika.
- Monitoruj stan organizmu. Zanim zdobędziesz lek, stale mierz poziom cukru glukometrem. Pij bardzo dużo wody niegazowanej, ponieważ pomaga to organizmowi w naturalny sposób wypłukiwać nadmiar glukozy.
Komfortowa podróż bez stresu
Przewlekła choroba nie musi przekreślać wyjazdu na wakacje. Stworzenie listy niezbędnych rzeczy może znacząco ograniczyć stres związany z przygotowaniami do wyjazdu. Warto przemyśleć używanie pompy insulinowej i zakup sensora CGM. Te nowoczesne technologie, choć po części wyręczają diabetyka w stałym kontrolowaniu swojego stanu.